Vigo, a construción dun motor económico de país

Grazas por permitirme compartir con vós este almorzo que máis que un encontro de traballo, gústame afrontalo como unha oportunidade para:

– por unha banda, explicar o plan que a Xunta de Galicia ten para Vigo, probablemente a cidade á que máis tempo levo dedicado nos 10 meses que levo de conselleira, porque así o merece.

– e, por outra, é unha oportunidade para escoitar de primeira man as preocupacións dos veciños.

Máis se cabe, porque hoxe teño a ocasión pouco habitual de encontrarme con empresarios, autoridades públicas, representantes sociais… en definitiva, moitas voces da cidade que, de seguro, teñen moito que aportar á xestión pública.

Dicía San Agustín que:

 “Nas cousas necesarias, a unidade;/ nas dubidosas, liberdade;/ e en todas, claridade”

… sabias palabras completamente aplicables á xestión pública.

E ese é o estilo de traballo que o Goberno do que teño a honra de formar parte leva aplicando dende o 20 de abril de 2009:

– Apostando pola coordinación e a unión de esforzos como único camiño para superar as dificultades económicas que veñen condicionando as dúas lexislaturas presididas por Alberto Núñez Feijóo.

– Con absoluto respecto institucional, promovendo que, sen perder de vista a cooperación, cada institución se responsabilice e decida no marco das súas competencias e que nestas decisións gañen sempre os cidadáns.

– E todo, en todo momento, con absoluta transparencia e claridade. Porque así o reclama a sociedade actual e, estamos convencidos, ten dereito a que así sexa.

Deste tipo de xestión temos múltiples exemplos nesta gran área metropolitana que é Vigo:

– Iniciativas como o novo impulso á Plataforma Loxística Salvaterra – As Neves,

– A sinatura e posta en marcha do transporte metropolitano desta gran cidade,

– Ou a aposta polo Consorcio de Augas do Louro testemuñan aquí o que estou dicindo.

Nesta sala estades moitos empresarios e sabedes ben a que me refiro. Porque cando unha empresa non ten volume suficiente para acceder a un gran contrato, se une con outra, que mesmo pode ser a súa competencia, para gañar capacidade e relevancia.

Porque a UNIÓN fai a forza, sempre que se faga con vontade de sumar e complementarse.

Por todo iso, pola necesidade d  UNIÓN, Vigo FAI MOITO TEMPO QUE DEIXOU DE SER UN MUNICIPIO PARA PASAR A SER UNHA GRAN ÁREA METROPOLITANA.

Porque para a área metropolitana é fundamental o Concello de Vigo, pero este Concello tamén lle debe moito aos concellos de Baiona, Cangas, Gondomar, Fornelos de Montes, Moaña, Mos, Nigrán, Redondela, O Porriño, Salceda de Caselas, Salvaterra de Miño, Soutomaior, Pazos de Borbén e ó resto de Concellos da área de influencia que, sen estar na área metropolitana, tamén forman parte esencial deste conxunto.

Interpretalo doutro xeito sería restarlle a relevancia que esta cidade merece:

– Unha cidade de 13 municipios e medio millón de habitantes.

– Unha cidade que aporta o un de cada cinco euros do PIB de Galicia.

– Unha cidade que converte Pontevedra na provincia máis internacionalizada de Galicia con máis do 50% das exportacións.

– E iso grazas á súa gran actividade empresarial:

• Estamos falando da área que aglutina máis superficie industrial – e que aínda precisa máis – 
• E de que acolle a unha de cada catro novas empresas que se crean en Galicia.

En definitiva, estamos falando de que VIGO, o Gran Vigo de 13 concellos, se ten convertido nun MOTOR ECONÓMICO DO PAÍS.

O noso papel ten que ser continuar contribuíndo á construción dese motor.

Por iso, a aposta das administracións públicas por Vigo ten que ser DECIDIDA, UNÁNIME e con ESPÍRITO COLABORADOR.

Temos que centrarnos en buscar o mellor para os nosos cidadáns – como fin último da nosa xestión – e das nosas empresas – que son as que crean riqueza e emprego -.

Os antigos conceptos de cidade xa non valen, a globalización mudou as necesidades das persoas e das empresas que fan que escollan unha ou outra cidade para vivir. Por iso, agora temos que incluír un novo concepto: a competitividade dos territorios.

Xa non chega con que unha cidade sexa bonita ou estea ben comunicada, agora ten que ser competitiva, e iso se consegue cun delicado equilibrio entre múltiples factores de desenvolvemento.

E para potenciar ese equilibrio, na Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas temos traballado en diferentes eixes.

Porque para que a cidade sexa competitiva, precisamos apostar por:

– Un VIGO PARA AS PERSOAS, facendo desta unha cidade humana na que a calidade de vida estea ao nivel que merece.

– Tamén temos que traballar por UN VIGO RESPECTUOSO CO MEDIO AMBIENTE, no que se coide a natureza e, por suposto, no que se coide a ría que é fonte de riqueza.

– E un VIGO BEN COMUNICADO, tanto interiormente como co resto de cidades.

Estes foron os nosos eixos de traballo polo que, se mo permiten, organizarei así esta intervención.

E comezarei polo VIGO DAS PERSOAS, unha aposta na que a CMATI investiu en 6 anos máis de 100 M€:

– En primeiro lugar, para conseguir vilas amables, que conten cun urbanismo responsable e planificado que xere espazos de encontro e de esparcemento.

Este era o fin do Plan URBE que, con máis de 17 M€, permitiu actuacións como:

• a recuperación da ETEA como un espazo de cidade e á que lle imos dar un novo impulso.

– Tamén consideramos fundamental a dotación de vivendas que fixaran poboación, pensando especialmente nas persoas máis desfavorecidas:

• Para iso rematamos máis de 500 vivendas de promoción pública en San Paio de Navia, As Roteas e O Porriño.
• E para iso seguimos apostando polo Consorcio Casco Vello, que leva rehabilitado:
  • preto de 100 vivendas,
  • 23 baixos comerciais
  • e permitiu que outros 10 inmobles sexan rehabilitados por outras institucións mediante convenios de colaboración.

• Por non entrar a detallar tódalas actuacións e subvencións outorgadas para a rehabilitación, compra e aluguer que suman máis de 13 M€.
• E tamén poderíamos incluír aquí os esforzos feitos para lograr que tódolos veciños e empresas conten cun subministro de auga de calidade. Actuacións como as melloras de abastecemento en Nigrán, ou do Morrazo que, tantos esforzos está custando, son boa proba.

– Pero neste Vigo para as persoas tamén precisábamos de algo fundamental: de ESPAZOS PARA TRABALLAR. E para iso planificamos e desenvolvemos máis solo empresarial.

• Aprobamos o Plan Sectorial de Áreas Empresariais e o rexistro de demandantes de solo, que permite ter avanzados os trámites administrativos para desenvolver novo solo empresarial alí onde se constate demanda.
• Puxemos en marcha un programa de venta de solo empresarial a prezos asequibles para ofrecer máis posibilidades de desenvolvemento ós empresarios.
• E desbloqueamos, dunha vez por todas, a maior Plataforma Loxística de Galicia que está chamada a ser o principal nodo intermodal de mercadorías no sur de Galicia: a Plisan.

Como saben, recentemente asinamos a Xunta de Galicia, o Consorcio Zona Franca e a Autoridade Portuaria o acordo que fará posible que, nas próximas semanas, se inicie a contratación da obra dos sistemas xerais que permitirán urbanizar os primeiros 700.000 m² desta plataforma cun investimento de máis de 20 M€.

O segundo dos elementos de competitividade e, polo tanto, eixe de traballo da Consellería refírese a que a cidade que construímos para ese medio millón de habitantes sexa respectuosa co medio ambiente.

En primeiro lugar porque esta é a única gran cidade de Galicia que conta cun parque nacional, o das Illas Atlánticas, que estamos conservando e promovendo e que, só no que vai de 2015, xa visitaron máis de 13.000 persoas.

Tamén porque o desenvolvemento sostible é un elemento clave de competitividade.

Pero, sobre todo, porque Vigo é unha cidade absolutamente vencellada ó mar e á súa ría. Nas súas augas reside a razón de ser da cidade porque son as que lle proporcionan:

– O seu PORTO, o máis importante de Galicia e un dos máis importantes do mundo en pesca.

– O seu TURISMO, tanto polos transatlánticos que aquí arriban como polos milleiros de turistas que cada ano se achegan ás nosas praias.

– E unha importante actividade económica derivada da PESCA E DO MARISQUEO que ten que ser xustamente valorada.

Por este motivo, o adecuado tratamento de augas residuais, pese a ser unha competencia municipal, foi unha das prioridades da CMATI e – por qué non dicilo – tamén un dos maiores quebradeiros de cabeza.

Todos coñecemos a obra da EDAR de Lagares, unha actuación que constitúe A MAIOR OBRA DE SANEAMENTO EN CONSTRUCIÓN EN TODA ESPAÑA e que é posible grazas a que a Xunta de Galicia fai O MAIOR INVESTIMENTO DA SÚA HISTORIA NUNHA INFRAESTRUTURA HIDRÁULICA.

E, neste foro de confianza, permítanme que lles diga que, sendo eu Presidenta de Augas de Galicia, o noso departamento tivo que facer un gran esforzo para atopar solución unha administrativa que fixera viable o convenio entre Acuaes, o Concello, e a propia Xunta.

Elena Espinosa, que hoxe nos acompaña, lembrarase ben dos múltiples encontros que mantivemos.

O resultado final, dos 230 M€ que se invisten na depuradora, a metade a aporta a Xunta de Galicia. E o fai con fondos propios, posto que os aportados polo Estado eran fondos europeos.

Pero, aínda que o investimento na EDAR de Lagares eclipsa outros, non podemos esquecer os esforzos feitos por outros saneamentos como:

– A EDAR e colectores de Baiona

– Ou a posta en marcha da EDAR de Guillarei.

Permítanme que me deteña uns instantes nesta instalación. Unha depuradora das máis grandes de Galicia, que debía sanear o Río Louro e que á nosa chegada en 2009 atopamos apagada.

Foi así como iniciamos un dos primeiros e máis importantes proxectos en materia de xestión de augas residuais deste Goberno: o Consorcio de Augas do Louro.

E o que permitiu todos estes investimentos foi, sen lugar a dúbidas, a colaboración institucional. Foi o entendemento entre administracións públicas para que gañen os cidadáns e as empresas que crean emprego e riqueza.

Pero, tal e como puiden ler recentemente a dous catedráticos de transportes da Politécnica de Madrid[1], unha metrópoli ben deseñada, con infraestruturas e servizos axeitados para un desenvolvemento sostible, tamén precisa dunha boa conexión cos núcleos que a forman, así como co resto do país, para gañar en competitividade e evitar deseconomías producidas por conxestións do tráfico.

Así chegamos ó noso terceiro elemento de competitividade: AS COMUNICACIÓNS.

Un eido no que o Vigo metropolitano que queremos está vivindo unha fonda transformación, tanto en infraestruturas, como en servizos.

Son innegables os avances en grandes infraestruturas como:

– A AMPLIACIÓN DA AP-9 na Ponte de Rande, que constituirá unha das obras civiles máis singulares e complexas da actualidade.

– Ou o NOVO EIXO ATLÁNTICO FERROVIARIO, que nos leva en alta velocidade ata á Coruña e Santiago no contorno dunha hora permitindo un desprazamento mesmo máis rápido que en coche.

Estamos falando dun cambio de filosofía que, a medida que vaia calando na sociedade, irá mudando os usos e costumes de toda a poboación.

Falamos dun verdadeiro metro en superficie que, cunhas vistas espectaculares, une as dúas principais cidades de Galicia no mesmo tempo que se tarda de chegar en metro dende o aeroporto de Barajas ata a estación de Atocha.

E, centrándonos nos esforzos da CMATI, podemos identificar outras apostas clave pola mobilidade dos vigueses:

– Por exemplo, investindo 1 M€ para abaratar as peaxes na autoestrada do Val Miñor, unha arteria fundamental da área metropolitana.

– Tamén aportando a metade do investimento que permite que a conexión entre O Morrazo e Vigo sexa gratuíta a través da Autoestrada do Atlántico.

– Investindo 6 M€ na conservación das estradas desta área, recentemente puidemos ver obras en diferentes puntos da PO-552.

– Construíndo os accesos ao novo Hospital Público de Vigo, en plena coordinación coa Consellería de Sanidade.

– E, por suposto, dando o impulso definitivo á gran débeda de Galicia coa Ría de Vigo en materia de estradas. Refírome, como se poden imaxinar, á Autovía do Morrazo.

Unha actuación que tivo os seus atrancos, o que nos atopamos feito no ano 2009.

Lamentablemente, a situación económica, entre outros factores, impediron que esa obra se levase a cabo deste xeito e, por iso, decidimos garantir a súa execución do único xeito posible: executándoa directamente mediante fondos propios.

Licitamos os tres proxectos e, en canto tivemos o primeiro tramo aprobado procedemos a licitar a obra.

Unha aposta de máis de 20 M€ para 3 km. de actuación que permitirán algo tan importante como é a conexión directa entre a AP-9 e a nova Autovía mediante un viaduto salvando a rotonda de Rande que tantos atascos rexistra en verán.

– E temos iniciada a contratación do proxecto construtivo da terminal de autobuses para conseguir que a nova estación de Urzáiz poida chamarse intermodal.

Unha actuación que para a que xa temos garantidos os fondos europeos e que converterá a Vigo na primeira cidade cunha estación intermodal de toda Galicia.

– E, intencionadamente, deixei para o final a mellora dos servizos de transporte. Unha mellora que vén encabezada, como saben, polo transporte metropolitano de Vigo.

Un sistema intermodal, posto que inclúe autobús e transporte de ría,  e que conecta ós veciños desta gran cidade con aforros medios nos billetes do 50%.

Aforros, por certo, que poderían ter sido maiores se se houbera integrado tamén o transporte urbano da cidade.

Dende logo, o que está claro é que o compromiso da Xunta de Galicia e dos doce concellos asinantes é un compromiso decidido cos seus veciños, un compromiso que pensa en intereses de país, e un compromiso que xa se está materializando.

Hoxe é o primeiro día que están dispoñibles para a súa adquisición as tarxetas de transporte metropolitano, a chamada tarxeta TMG (te-eme-ga).

E, como nova de última hora, unha vez rematados tódolos trámites administrativos e tódalas probas necesarias, pódolles confirmar que O TRANSPORTE METROPOLITANO DE VIGO SERÁ UNHA REALIDADE PLENAMENTE OPERATIVA O VINDEIRO LUNS, 27 DE ABRIL, CUMPRINDO OS PRAZOS COMPROMETIDOS NO SEU DÍA.

Polo tanto, non podo máis que mostrar a satisfacción polo compromiso cumprido e o meu agradecemento ós Concellos implicados e a tódolos técnicos que o fixeron posible tanto na Dirección Xeral de Mobilidade, como na entidade bancaria, nas empresas de transporte e nas subministradoras de maquinaria.

Esta posta en marcha supón a culminación dun proxecto que beneficiará a medio millón de veciños e o inicio dun camiño que remata na mellora da calidade de vida de todos.

Vou rematando xa esta intervención na que lles quixen expoñer a UNIDADE, LIBERDADE e CLARIDADE que o Goberno do que formo parte aplica na súa xestión e na súa política.

Unha xestión e unha política que se pode cuantificar, porque dende o ano 2009, a CMATI leva mobilizado na cidade de Vigo máis de 450 M€ de investimento, o que a converte na área con maior investimento absoluto de toda Galicia.

450 M€ que se invisten no peor momento económico da nosa democracia e que, estamos convencidos, contribuirán a potenciar a competitividade de Vigo a través:

– Da construción dun Vigo que pensa nas persoas

– Dun Vigo que é respectuoso co medio ambiente

– E dun Vigo ben comunicado.

E 450 M€ que van moito máis alá, posto que supoñen compromisos de futuro con esta cidade:

– Porque nos permitirán iniciar despois do verán as obras da nova Autovía do Morrazo e continuar coa contratación dos outros dous tramos.

– Porque sentan as bases que nos permitirán licitar as obras da primeira intermodal de Galicia, a de Vigo, no primeiro semestre do vindeiro ano.

– Porque nos permiten poñer en marcha un transporte metropolitano aberto, ó que están chamados a integrarse tanto o Concello de Vigo como outros concellos limítrofes do Baixo Miño e do Condado.

– Porque constatan o compromiso das Administracións coa Plisan para que o porto de Vigo medre en 3 millóns de metros cadrados en Salvaterra e As Neves.

– Porque poñen de manifesto a coordinación entre departamentos da Xunta para poñer en servizo un novo hospital público contando cuns accesos adecuados.

– Porque permiten que a cidade vexa depuradas as súas augas residuais a principios de 2016 grazas á nova EDAR de Lagares.

En definitiva, estamos falando dun investimento que constitúe aposta de pasado e, sobre todo, aposta de futuro por Vigo. Para que siga sendo o motor económico de Galicia.

En definitiva, unha actuación coordinada e decidida que contribuirá, sen dúbida, Á CONSTRUCIÓN DE VIGO COMO UN MOTOR ECONÓMICO DE PAÍS.

Moitas grazas.